AUGUSTINUS: Maar Hijzelf leidt de stad van God, die hier op aarde als vreemdeling verkeert, door wedergeboorte naar een andere wereld.
De eerste christenen
Hoe beleden en beleefden de eerste christenen hun geloof?
In de Vroege Kerk zien we dat het belijden van het geloof in Jezus Christus een grote plaats inneemt. De belofte van Christus: Ieder die Mij belijden zal voor de mensen, die zal ook de Zoon des mensen belijden voor de engelen van God (Luc. 12:8) heeft voor de Christenen van het eerste uur grote betekenis. Het belijden betekent niet zelden dat Christenen moeten lijden. De belijdende kerk is tegelijk ook een strijdende kerk. Tijdens de vervolgingen onder Decius werden de confessores, de belijders, gemarteld. De anderen gingen echter vrijuit. Dit laatste geeft te denken. Het was in de Vroege Kerk dus ook mogelijk om de naam van Christus niet te belijden. In het geval van de vervolgingen onder Decius kunnen we zelfs vier categorieen onderscheiden. Naast de belijders, de confessores, waren er de thurificati, de wierookbranders, die voor de keizer wierook brandden, maar geen offer brachten. Een andere categorie was die van de sacrificati, degenen die wel een offer brachten voor het beeld van de keizer. Weer een andere categorie bestond uit Christenen die geen offer brachten, geen wierook branndden, Christus niet beleden, maar wel een certificaat kochten van de overheid, waardoor ze van verdere gerechtsvervolging werden gevrijwaard. Dit waren de zogenaamde libellatici, die zichzelf een libellum, een certificaat, aanschaften om de vervolging niet te hoeven ondergaan. Deze verschillende opstelling van Christenen ten opzichte van de vervolging zorgde na de vervolging voor een grote interne verdeeldheid in de kerk. De bisschop van Carthago, Cyprianus, heeft door zijn verzoenende en samenbindende houding uiteindelijk deze interne verdeeldheid overbrugd, maar dit bleek niet gemakkelijk vanwege de gevoeligheden die er waren. De confessores beschouwden degenen die Christus niet beleden hadden als geen echte Christenen meer en hadden er de grootste moeite mee om hun medebroeders weer als geloofsgenoten in dezelfde kerk op te nemen. De belangrijkste voormannen van het Vroege Christendom, Petrus en Paulus, waren beiden de marteldood gestorven en in Rome werd hun graf zorgvuldig bewaard. Onder Nero en Trajanus waren vele Christenen op een gruwelijke wijze de marteldood gestorven en de gedachte dat Christen zijn zonder belijden een reele optie was werd dus daarom ook afgewezen.
Hoe moeten we omgaan met onze geseculariseerde maatschappij? Welk voorbeelden gaven de christenen van het eerste uur?
De geseculariseerde maatschappij in onze tijd is onder meer het gevolg van geloofsafval. In de oudheid was de cultuur waarin de Christenen verkeerden een cultuur waar het Christendom een zeer marginale rol in speelde. De Klassieke auteurs namen het Christendom daarom in het begin ook nauwelijks serieus. Ze zien het als een speciale variant op het Jodendom. met het karakter van een secte. De Christenen werden getypeerd als 'een lichtschuw volk' en gezien als een bedreiging voor de Romeinse stabiliteit. Het bedreigende karakter kreeg voeding door de beslotenheid van de Christelijek
